THANG 7 VE NGUON

“Tháng Bảy này áp mặt xuống dòng sông Nghĩa trang dưới kia bia mộ xếp hàng dài ra bể” (Nguyễn Trọng Luân) Trên con đường từ Bắc vào Nam, hiếm có mảnh đất nào mang nặng đau thương nhưng tràn đầy khí phách hào hùng như Quảng Trị; hiếm có nơi nào mà di tích chiến tranh nhiều và độc đáo như Quảng Trị, và hiếm có địa danh nào gợi lên nhiều cảm xúc như Quảng Trị trong những ngày tháng Bảy này. Tháng Bảy, về Quảng Trị, chúng ta dễ dàng bắt gặp hàng ngàn cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa. Đối với các anh, Quảng Trị không đơn giản chỉ là chiến trường nơi họ đã trải qua những ngày kháng chiến chống Mỹ ác liệt, đây còn là nơi các anh đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân đẹp nhất, là nơi các anh đã để lại một phần xương máu, là nơi những đồng đội thân yêu đã vĩnh viễn ngã xuống: “Chiều trắng xóa và những linh hồn trắng/ Mây trắng bay và bướm trắng chập chờn/ Hương khói trắng và lòng ta lạnh trắng/ Đồng đội ơi! Chớp bể mưa nguồn” (Trương Vĩnh Tuấn) Dừng chân ở Vĩnh Linh, mảnh đất “Lũy thép anh hùng” với cầu Hiền Lương nối hai bờ giới tuyến - nhân chứng của nỗi đau đất nước chia cắt suốt hơn hai mươi năm, các cựu chiến binh ôn lại những tháng năm “ăn cơm Bắc đánh giặc Nam”, đêm đêm xâm nhập hàng rào điện tử Mc.Namara. Các anh gặp lại những đồng đội, đồng bào đã cùng nhau đấu tranh giữ cho lá cờ Tổ quốc luôn tung bay ở bờ Bắc sông Bến Hải, bởi đó là biểu tượng của lòng yêu nước, của khát vọng thống nhất non sông, khát vọng độc lập, tự do dân tộc. Ngược Quốc lộ 9, các cựu chiến binh thăm lại mặt trận Đường 9 - Khe Sanh năm 1968 với những địa danh lừng lẫy như Làng Vây, Tà Cơn, điểm cao 689 (Cối xay thịt) từng làm cho lính Mỹ khiếp vía, kinh hồn. Và, nơi luôn được nhiều cựu chiến binh đến thăm vào tháng Bảy hàng năm là sông Thạch Hãn và Thành Cổ Quảng Trị, nơi mùa hè rực lửa năm 1972 đã diễn ra những trận đánh đẫm máu giữa ta và địch. Nơi đây, mỗi tấc đất, mỗi cành cây, ngọn cỏ đều thấm đẫm máu đào của biết bao chiến sĩ quân Giải phóng và đồng bào Quảng Trị. Tượng đài Thành Cổ và dòng sông Thạch Hãn giống như ngôi mộ tập thể khổng lồ cho hương hồn của hàng ngàn liệt sĩ đã ngã xuống nơi đây, trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của một thời huy hoàng và máu lửa: “Hễ có Việt Nam, có Cổ Thành/ Kết vòng hoa lửa nối Khe Sanh/ Huân chương khó đủ từng viên gạch/ Tấc đất, từng giây, mỗi lá cành” (Trần Bạch Đằng). Tháng Bảy, về Quảng Trị, hòa cùng các đoàn cựu chiến binh là gia đình của các liệt sĩ và hàng vạn đồng bào từ khắp mọi miền Tổ quốc. Mọi người về đây với lòng thành kính để tri ân các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống cho hòa bình, độc lập hôm nay. Quảng Trị có 72 nghĩa trang liệt sĩ là nơi yên nghỉ của 52.000 liệt sĩ, trong những ngày này, nghĩa trang nào cũng nghi ngút khói hương. Có những người vợ đưa con đến thắp hương cho những người cha chưa hề biết mặt; có những bà mẹ già phải được hai người dìu hai bên đến để thỏa nguyện thắp một nén hương trên mộ con trước khi nhắm mắt.